ΤΠΕ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ

Ορισμός της έννοιας του γραμματισμού, που είναι ευρύτερος από την απλή γνώση της γραφής και της ανάγνωσης. Αναφέρεται στη δυνατότητα του εγγράμματου ατόμου να λειτουργεί αποτελεσματικά σε διάφορες καθημερινές  κοινωνικές πρακτικές που συμπεριλαμβάνουν  ανάγνωση και γραφή και όχι μόνο, στις ποικίλες εκδοχές της. Ο σημερινός εγγράμματος  άνθρωπος θα πρέπει να είναι σε θέση να  παράγει, να κατανοεί και να επεξεργάζεται με κριτικό τρόπο κείμενα γραπτού, προφορικού και ηλεκτρονικού λόγου, καθώς και πολυτροπικά κείμενα (κείμενα που δεν είναι μόνο γλωσσικά, αλλά διαμορφώνονται με την αξιοποίηση και άλλων σημειωτικών συστημάτων, όπως εικόνας, ήχου, γραφημάτων κλπ.)

 Τεχνολογία  Γραμματισμού και κοινωνικοπολιτικό πλαίσιο

Στη διδασκαλία  των φιλολογικών μαθημάτων ενδιαφέρει όχι μόνο το πώς θα αξιοποιηθούν  καλύτερα οι ΤΠΕ σε μια δεδομένη διδασκαλία, αλλά και πώς θα προσαρμοστεί  το περιεχόμενο της διδασκαλίας, προκειμένου να ανταποκρίνεται στις λειτουργικές και κριτικές διαστάσεις του ψηφιακού γραμματισμού, που συμπεριλαμβάνει τις ΤΠΕ.

Σύνδεση των τεχνολογικών αλλαγών της εποχής μας με τις διδακτικές επιδιώξεις και πρακτικές των φιλολογικών μαθημάτων και των  πρακτικών του  σχολικού γραμματισμού στο  σχολείο με τη γόνιμη αξιοποίηση των ΤΠΕ.

Παλιός γραμματισμός	Νέος γραμματισμός
Ορισμός
Ικανότητα στο συμβολικό και επικοινωνιακό σύστημα ενός πολιτισμού με στόχο την παραγωγική συμμετοχή στο συγκεκριμένο πολιτισμό και κοινωνία,  Γλωσσική ικανότητα	Η ικανότητα ενός εγγράμματου ανθρώπου να λειτουργεί αποτελεσματικά σε διάφορες κοινωνικές πρακτικές, αξιοποιώντας και παράγοντας πολυτροπικά κείμενα σε ένα διαπολιτισμικό πλαίσιο.  Επικοινωνιακή ικανότητα
Χαρακτηριστικά
Αλφαβητισμός Κυριαρχία του εντύπου  Γράψιμο στο χέρι Γραμμικότητα, ενιαίο κείμενο Μονοπολιτισμικότητα Ατομική υπόθεση Στατικός χαρακτήρας	ΤΠΕ, πολυτροπικά κείμενα Ψηφιακά μέσα, γράψιμο στην οθόνη Πολλά επίπεδα, υπερκείμενο Υβριδοποίηση, Διαπολιτισμικότητα Κοινωνικές πρακτικές Δυναμικότητα,  Δια βίου μάθηση

Το αρχαιότερο παράδειγμα για τις επιπτώσεις της διάδοσης του γραμματισμού είναι στον «Φαίδρο» του Πλάτωνα , στο φιλοσοφικό μύθο «Ο Θευθ ανακαλύπτει το αλφάβητο».

• Ο διάλογος αυτός αναφέρεται ως παράδειγμα έκφρασης των επιφυλάξεων που δημιουργεί κάθε νέα τεχνολογία πρακτικής γραμματισμού

• Μάλλον όμως εκφράζει τις βασικότερες θέσεις σχετικά με τη γραφή και το γραμματισμό, κατά προέκταση και για το νέο γραμματισμό των ΤΠΕ.

Το απόσπασμα

“ Τούτο δα το μάθημα βασιλιά μου θα κάμει τους Αιγύπτιους πιο σοφούς, και το μνημονικό τους πιο καλό, γιατί για τη μνήμη και για τη σοφία βρέθηκε το φάρμακο” (274e).

“ Πολύτεχνε Θευθ, άλλος έχει τη δύναμη να γεννάει τις τέχνες, κι άλλος πάλι να κρίνει πόσο θε να βλάψουν και θε να ωφελήσουν εκείνους πού μέλλουν να τις μεταχειρισθούν. Και συ τώρα, σαν πατέρας των γραμμάτων, από εύνοια είπες το αντίθετο απ’ εκείνο πού αυτά μπορούν. Γιατί τα γράμματα στις ψυχές εκείνων πού θα τα μάθουν, θα φέρουν λησμονιά, μια και αυτοί θα παραμελήσουν τη μνήμη τους, γιατί από εμπιστοσύνη στη γραφή θα φέρνουν τα πράγματα στη μνήμη τους απ' έξω με ξένα σημάδια, όχι από μέσα από τον εαυτό τους τον ίδιο. Ώστε δεν ευρήκες το φάρμακο για τη μνήμη την ίδια, άλλα για το να ξαναφέρνεις κάτι στη θύμηση. Κι από τη σοφία δίνεις στους μαθητές σου μια δόκηση, κι όχι την αλήθεια· γιατί έχοντας πολλά ακούσει χωρίς να τα διδαχθούνε θάχουν τη γνώμη πως ξέρουνε πολλά, ενώ είναι ανίδεοι στα πιο πολλά και φορτικοί στη συντροφιά τους, και θα έχουν γίνει αντίς σοφοί δοκησίσοφοι” (274e-275b). 

Πολιτισμικός και γλωσσικός χρωματισμός ηλεκτρονικών περιβαλλόντων πρακτικής γραμματισμού

Υλικό ΠΕΟ2

Παραδείγματα ένταξης χρήσης των ΤΠΕ στο ΑΠΣ 

Παραδείγματα εφαρμογών

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΤΥΠΟΥ ΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ

 ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΓΟΡΑ

ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ

Ιστολόγιο της σχολικής εφημερίδας του 2ου ΓυμνασίουΚω

Το ιστολόγιο του 6^ου Λυκείου Καλλιθέας

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΠΕ ΣΕ ΟΛΟ ΤΟ ΕΥΡΟΣ ΤΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΗΣ ΖΩΝΗΣ 

(από το Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στα ΚΣΕ)

Παραδείγματα ενσωμάτωσης